ادبیات

حکایت از گلستان سعدی:

ملك زاده اي را شنيدم كه كوتاه بود و حقير و ديگر برادران بلند و خوبروي . باري پدر به كراهت و استحقار درو نظر مي كر د . پسر بفراست استيصار بجاي آورد و گفت : اي پدر ، كوتاه خردمند به كه نادان بلند . نه هر چه بقامت مهتر به قيمت بهتر .

اشاة نظيفة و الفيل جيفية.

3اقل جبال الارض طور و انه

لاعظم عندالله قدرا و منزلا

آن شنيدى كه لاغرى دانا

گفت بار به ابلهى فربه

اسب تازى وگر ضعيف بود

همچنان از طويله خر به

پدر بخنديد و اركان دولت پسنديد و برادران بجان برنجيدند.

تا مرد سخن نگفته باشد

عيب و هنرش نهفته باشد

هر بیشه گمان مبر نهالى

شايد كه پلنگ خفته باشد

شنيدم كه ملك را در آن قرب دشمني صعب روي نمود . چون لشكر از هردو طرف روي د رهم آوردند اول كسي كه به ميدان درآمد اين پسر بود . گفت :

آن نه من باشم كه روز جنگ بيني پشت من

آن منم گر در ميان خاك و خون بيني سري

كان كه جنگ آرد به خون خويش بازي مي كند

روز ميدان وان كه بگريزد به خون لشكري

اين بگفت و بر سپاه دشمن زد و تني مردان كاري بينداخت . چون پيش پدر آمد زمين خدمت ببوسيد و گفت :

اى كه شخص منت حقير نمود

تا درشتى هنر نپندارى 4

اسب لاغر ميان ، به كار آيد

روز ميدان نه گاو پروارى

آورده اند كه سپاه دشمن بسيار بود و اينان اندك . جماعتي آهنگ گريز كردند . پسر نعره زد و گفت : اي مردان بكوشيد يا جامه زنان بپوشيد . سواران را به گفتن او تهور زيادت گشت و بيكبار حمله آوردند . شنيدم كه هم در آن روز بر دشمن ظفر يافتند . ملك سر و چشمش ببوسيد و در كنار گرفت و هر روز نظر بيش كرد تا وليعهد خويش كرد . برادران حسد بردند و زهر در طعامش كردند. خواهر از غرفه بديد ، دريچه بر هم زد . پسر دريافت و دست از طعام كشيد و گفت : محال است كه هنرمندان بميرند و بي هنران جاي ايشان بگيرند.

كس نيابد به زير سايه بوم

ور هماى از جهان شود معدوم

پدر را از اين حال آگهي دادند . برادرانش را بخواند و گوشمالي بجواب بداد . پس هريكي را از اطراف بلاد حصه معين كرد تا فتنه و نزاع برخاست كه :ده درويش در گليمى بخسبند و دو پادشاه در اقليمى نگنجند.

نيم نانى گر خورد مرد خدا

بذل درويشان كند نيمى دگر

ملك اقلیمی بگيرد پادشاه

                                                                                                       همچنان در بند اقليمى دگر